{"id":3707,"date":"2019-03-14T11:20:00","date_gmt":"2019-03-14T11:20:00","guid":{"rendered":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/lanbideen-herria\/el-obispo-de-burgui-en-la-fiesta-de-san-nicolas\/"},"modified":"2024-03-20T09:23:24","modified_gmt":"2024-03-20T09:23:24","slug":"burgiko-apezpikua-san-nikolas-festan","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/lanbideen-herria\/burgiko-apezpikua-san-nikolas-festan\/","title":{"rendered":"Burgiko  apezpikua"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section  fb_built=&#8221;1&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  background_size=&#8221;initial&#8221;  background_position=&#8221;top_left&#8221;  background_repeat=&#8221;repeat&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  column_structure=&#8221;1_4,1_2,1_4&#8243;][et_pb_column  type=&#8221;1_4&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  custom_padding=&#8221;|||&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_audio  audio=&#8221;https:\/\/almadiasdenavarra.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Burgiko-apezpikua-San-Nikolas-festan.mp3&#8243;  title=&#8221;Burgiko  apezpikua&#8221;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_audio][et_pb_video  src=&#8221;https:\/\/youtu.be\/NUKqwF14kUQ&#8221;  image_src=&#8221;https:\/\/almadiasdenavarra.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Obispo-de-Burgui-calera.jpg&#8221;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_video][et_pb_gallery  gallery_ids=&#8221;3696,3694,3698&#8243;  posts_number=&#8221;10&#8243;  show_title_and_caption=&#8221;off&#8221;  disabled_on=&#8221;on|on|off&#8221;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][et_pb_column  type=&#8221;1_2&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  custom_padding=&#8221;|||&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>Urtero,  abenduaren  6an,  eta  haurrak  protagonista  bakarrak  izanik,  Burgiko  karrikek  oso  tradizio  zahar  bat  berritzen  dute,  antzina  Nafarroan  oso  zabaldurik,  gaur  egun  herri  gutxi  batzuetara  mugaturik  eta  benetako  bitxi  gisa  atxikirik  dutena.  San  Nikolasen  ohorezko  festa  da.<br \/>Orain  arte  jasoriko  ahozko  testigantzek  festa  hori  Burgin  XIX.  mendean  egiten  zela  ziurtatzeko  bidea  ematen  dute;  hala  ere,  oso  litekeena  da  haren  jatorria  zenbait  mende  lehenagokoa  izatea.<\/p>\n<p>Festa  lau  urratsetan<\/p>\n<p><strong>1.  Hautaketa.<\/strong>  \u201cArig\u00fce\u00f1a\u201d  bilera  egitea  zen  erritual  honen  lehenengo  urratsa;  San  Nikolas  festa  baino  hilabete  inguru  lehenago  izaten  zen  hori.  Mutiko  handiak,  12  bat  urtekoak,  eskolatik  ateratakoan,  Erdi  Aroko  zubitik  hurbileko  kobazulora  joaten  ziren,  sua  pizten  zuten  eta  han  bilera  sekretu  antzeko  bat  egiten  zuten  kargu  guztien  banaketa  egiteko;  hots,  apezpikua,  bi  kalonje,  alkate  makiladuna,  erretilu-eramailea  (dirua  biltzen  zuena),  bi  saski-eramaile,  aguazila  (bezperan  bandoa  jotzen  zuena),  bi  arrautzari  eta  bi  burruntzilari  aukeratzen  ziren.  Guztira,  hamabi  haur.<\/p>\n<p><strong>2.  Bandoa.<\/strong>  Bezperan,  abenduaren  5ean,  mutiko  edo  neskato  bat  herriko  karriketan  barna  joaten  da.  Beti  izkina  berberetan  gelditzen  da  eta  han,  turuta  jo  ondoren,  pregoi  hau  jotzen  du:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Del  orden  del  se\u00f1or  Alcalde  <\/em><br \/><em>hago  saber  <\/em><br \/><em>que  ma\u00f1ana,  d\u00eda  del  se\u00f1or  Obispo,  <\/em><br \/><em>todos  los  animales  <\/em><br \/><em>deber\u00e1n  estar  encerrados,  <\/em><br \/><em>y  los  que  no  lo  est\u00e9n,  <\/em><br \/><em>ser\u00e1n  cogidos,  sacrificados  y  comidos  <\/em><br \/><em>en  casa  del  se\u00f1or  Obispo.<\/em><\/p>\n<p><strong>3.  Segizioa.<\/strong>  Haur  taldea  goizeko  9ak  eta  9:30ak  bitartean  abiatzen  ohi  da  abenduaren  6an  eta  herriko  etxerik  garaienetatik  hasi  eta  gainerako  kaleetatik  jaisten  da  gero.  Segizio  horren  buru  apezpikua  joaten  da,  lagun  talde  osoa  atzetik  duela.  Auzo  eta  karriketan  barnako  ibilbidean,  etxe  bakoitzaren  aurrean,  atea  jo  eta  etxekoandrea  atera  dadin  zain  egon  eta  gero,  haur  segizioak  kanta  hau  abesten  du:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Hoy  es  el  d\u00eda  de  San  Nicol\u00e1s,  <\/em><br \/><em>todos  los  ni\u00f1os  de  fiesta  est\u00e1n,  <\/em><br \/><em>en  esta  casa  todos  esperan  <\/em><br \/><em>la  limosnica  que  nos  alegra,<\/em><br \/><em>y  el  se\u00f1or  obispo  les  bendecir\u00e1.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Vengan  vengan  los  huevos,  <\/em><br \/><em>las  chulas  y  los  cuartos,  <\/em><br \/><em>y  alguna  otra  cosica,  <\/em><br \/><em>que  si  no,  no  nos  vamos.  <\/em><br \/><em>Si  nos  dan,  no  nos  dan,  <\/em><br \/><em>las  gallinas  campar\u00e1n.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>La  se\u00f1ora  de  esta  casa  <\/em><br \/><em>es  una  santa  mujer,  <\/em><br \/><em>pero  m\u00e1s  santa  ser\u00eda  <\/em><br \/><em>si  nos  diera  de  beber.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Compad\u00e9zcanse  se\u00f1ores  <\/em><br \/><em>de  estos  pobres  estudiantes  <\/em><br \/><em>que  celebramos  la  fiesta  <\/em><br \/><em>muy  contentos  y  galantes.<\/em><\/p>\n<p>Koplatxo  horiei  erantzuteko,  etxekoandreak  edo  etxeko  jabeak  zenbait  jaki  edo  dirua  ematen  dizkie  segizio  horretako  lagunei,  eta  horiek  burruntzietan,  saskietan  edo  zakutoetan  -opari  motaren  arabera-  banatzen  dituzte.  Horren  ondoren,  etxea,  jabeen  eskuzabaltasuna  dela  eta,  apezpikuaren  bedeinkapena  jasotzeko  duina  da  eta  horrek  honela  ematen  dio:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>La  bendici\u00f3n  de  Dios  Padre,  <\/em><br \/><em>la  bendici\u00f3n  de  Dios  Hijo,  <\/em><br \/><em>la  bendici\u00f3n  de  Dios  Esp\u00edritu  Santo,  <\/em><br \/><em>que  baje  Dios  a  esta  casa  y  la  bendiga,  <\/em><br \/><em>por  los  siglos  de  los  siglos,  am\u00e9n.<\/em><\/p>\n<p><strong>4.  Ospakizuna.<\/strong>  Antzina,  bilduriko  jakiekin  bazkaria  eta  afaria  egiten  ziren  haur  segizioko  kide  guztientzat  apezpikuaren  etxean.  Gaur  egun  bazkaria  eta  afaria  egiten  jarraitzen  da,  baina  bazkaria  herriko  taberna  batean  normalean,  eta  afaria,  taldeko  handientzat,  apezpikuaren  etxean.  Azken  urteotan  jakiak  erakunde  ongileren  bati  emateko  ohitura  errotu  da  eta  bilduriko  dirua  txangoak  egiten,  jokoak  eskuratzen  edo,  halaber,  dohaintzak  egiten  erabiltzen  da.<\/p>\n<p><strong>Jantziak  eta  osagarriak<\/strong><\/p>\n<p>Arropari  dagokionez,  egun  horretarako  berariazko  janzkera  eramaten  dute.  Apezpikuak  tunika  gorri  batez  estaltzen  du  soina,  lepotik  oinetaraino,  kolore  bereko  gerriko  batez  estuturik.  Tunikaren  gainetik,  errokete  zuri  bat  gerritik  beheraxeago  iristen  zaio.  Oihal  zuriko  jantzi  horrek  parpailak  ditu  apaingarri  mahukaburuetan  eta  behean,  gerriaren  azpian.  Erroketearen  gainean,  bizkarreko  gorri  batek  estaltzen  dizkio  sorbaldak.  Buruan  mitra  eramaten  du;  barrutik  gorria,  eta  kanpotik  boli  kolorekoa  urre  koloreko  mendelekin  eta  apaingarriekin.  Mitratik  zintzilik,  atzealdean,  zerrenda  pare  bat  ikusten  da,  mitraren  kolore  berekoa,  hau  da,  aurrealdean  boli  kolorekoa  eta  atzealdean  gorria.  Eskuetan  urre  koloreko  gurutze  eta  gurutziltzatua  eramaten  du,  bedeinkatzeko  erabiltzen  duena.<br \/>Bi  kalonjeak  berdin  jantzirik  joaten  dira:  lepotik  oinetarainoko  tunika  gorri  batean  bildurik  eta  gris  urdinxka  koloreko  gerriko  batez  lotuta.  Sorbaldak  gerrikoaren  kolore  bereko  bizkarreko  batez  estaltzen  dituzte.  Buru  gainean,  lau  puntako  bonete  gorria.<br \/>Gainerako  pertsonaiek  ez  dute  inolako  arropa  berezirik  erabiltzen,  baina  alkatea  aginte  makilak  eta  dirua  biltzeko  zakutoak  bereizten  dute;  burruntzilariak  txistorra,  odolkia,  txorizoa,  birika,  xingarra  (txulak)  e.a.  ongi  eutsirik  edukitzeko  burdinazko  burruntzi  (gerren)  zaharra,  eramatea  du  ezaugarria.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column  type=&#8221;1_4&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  custom_padding=&#8221;|||&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_sidebar  _builder_version=&#8221;4.24.2&#8243;  _module_preset=&#8221;default&#8221;  area=&#8221;et_pb_widget_area_2&#8243;  hover_enabled=&#8221;0&#8243;  sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_sidebar][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Urtero,  abenduaren  6an,  eta  haurrak  protagonista  bakarrak  izanik,  Burgiko  karrikek  oso  tradizio  zahar  bat  berritzen  dute,  antzina  Nafarroan  oso  zabaldurik,  gaur  egun  herri  gutxi  batzuetara  mugaturik  eta  benetako  bitxi  gisa  atxikirik  dutena.  San  Nikolasen  ohorezko  festa  da.Orain  arte  jasoriko  ahozko  testigantzek  festa  hori  Burgin  XIX.  mendean  egiten  zela  ziurtatzeko  bidea  ematen  dute;  hala  ere,  oso  litekeena  da  haren  jatorria  zenbait  mende  lehenagokoa  izatea.  Festa  lau  urratsetan  1.  Hautaketa.  \u201cArig\u00fce\u00f1a\u201d  bilera  egitea  zen  erritual  honen  lehenengo  urratsa;  San  Nikolas  festa  baino  hilabete  inguru  lehenago  izaten  zen  hori.  Mutiko  handiak,  12  bat  urtekoak,  eskolatik  ateratakoan,  Erdi  Aroko  zubitik  hurbileko  kobazulora  joaten  ziren,  sua  pizten  zuten  eta  han  bilera  sekretu  antzeko  bat  egiten  zuten  kargu  guztien  banaketa  egiteko;  hots,  apezpikua,  bi  kalonje,  alkate  makiladuna,  erretilu-eramailea  (dirua  biltzen  zuena),  bi  saski-eramaile,  aguazila  (bezperan  bandoa  jotzen  zuena),  bi  arrautzari  eta  bi  burruntzilari  aukeratzen  ziren.  Guztira,  hamabi  haur.  2.  Bandoa.  Bezperan,  abenduaren  5ean,  mutiko  edo  neskato  bat  herriko  karriketan  barna  joaten  da.  Beti  izkina  berberetan  gelditzen  da  eta  han,  turuta  jo  ondoren,  pregoi  hau  jotzen  du:  Del  orden  del  se\u00f1or  Alcalde  hago  saber  que  ma\u00f1ana,  d\u00eda  del  se\u00f1or  Obispo,  todos  los  animales  deber\u00e1n  estar  encerrados,  y  los  que  no  lo  est\u00e9n,  ser\u00e1n  cogidos,  sacrificados  y  comidos  [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":497,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-3707","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3707"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3707\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16720,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3707\/revisions\/16720"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/497"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}