{"id":3683,"date":"2019-03-14T10:23:45","date_gmt":"2019-03-14T10:23:45","guid":{"rendered":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/los-pastores\/"},"modified":"2025-02-20T08:00:24","modified_gmt":"2025-02-20T08:00:24","slug":"artzainak","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/lanbideen-herria\/artzainak\/","title":{"rendered":"Artzainak"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section  fb_built=&#8221;1&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row  column_structure=&#8221;1_4,1_2,1_4&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  background_size=&#8221;initial&#8221;  background_position=&#8221;top_left&#8221;  background_repeat=&#8221;repeat&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column  type=&#8221;1_4&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  custom_padding=&#8221;|||&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_audio  audio=&#8221;https:\/\/almadiasdenavarra.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Artzainak.mp3&#8243;  title=&#8221;Artzainak&#8221;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_audio][et_pb_video  src=&#8221;https:\/\/youtu.be\/vrtxvpShE48&#8243;  image_src=&#8221;https:\/\/almadiasdenavarra.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Pastor-antigua.jpg&#8221;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_video][et_pb_gallery  gallery_ids=&#8221;3678&#8243;  posts_number=&#8221;10&#8243;  show_title_and_caption=&#8221;off&#8221;  disabled_on=&#8221;on|on|off&#8221;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][et_pb_column  type=&#8221;1_2&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  custom_padding=&#8221;|||&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text  _builder_version=&#8221;4.27.4&#8243;  hover_enabled=&#8221;0&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p>Erronkaribarren  lanbide  bat  izan  bada,  hori  artzainarena  da.  Duela  milaka  urtetatik  hona,  artzaintza  bizibide  ezezik,  Burgi  eta  Erronkaribarko  herri  guztien  bizigarri  izan  da.<br \/>Artzainek,  bizkarrekoa  jarrita,  makila  eskuan,  txakurra  lagun  eta  artaldea  alboan  zutela,  gure  lurrak  jendetu  egin  dituzte.  Beren  bizimodua,  janzkera,  artisau-lanak,  gazta  egiteko  moldea\u2026  Historiaurretik  XX.  mendearen  erdialdera  arte  iritsi  dira  ia  aldaketarik  izan  gabe.<\/p>\n<p><strong>Transhumanteak<\/strong><\/p>\n<p>882.  urtean  Erronkaribarrek  \u201cderecho  de  bardenaje\u201d  delakoa  jaso  zuten,  hau  da,  Bardeara  jotzeko  eskubidea  eta,  horren  ondorioz,  artaldeek  Nafarroako  Erriberako  Errege-Bardeako  larreak  erabiltzen  ahal  dituzten  egu  garaian.  Horretan  laguntzeko,  Nafarroako  Koroak  ebatzi  zuen  iparraldetik  hegoaldera  inoko  bide  bat  egitea  Erronkaribarko  mendiak  eta  Bardeako  larreak  loturik.  Ibilbide  historiko  hori,  Erronkariarren  errege-abelbidea  edo  Altxonbidea  deritzona,  oraindik  erabiltzen  da,  eta  Burgi  zeharkatzen  du.<br \/>Urte  hartaz  geroztik  urtero  irailaren  hondarrean  ibarreko  artaldeak,  aurrean  eta  atzean  artzainek  zainduta,  ibarra  utzi  eta  Bardeako  larreetara  joaten  dira  elurretatik  itzuri  egiteko.  Eta  hilabeteak  geroago,  maiatzaldean,  berriz  ere  itzultzen  dira  ibarrera  uda  mendiko  larreetan  emateko.<\/p>\n<p><strong>Gaztagileak<\/strong><\/p>\n<p>Artaldeak  Bardeatik  itzultzen  direnean,  artzain  lanbidearen  bigarren  alderdia  eta  eginbeharra  hasten  da,  hau  da,  gaztagilearena.  Gazta  egitea  berez  esne  soberakinak  alferrik  ez  galtzeko  modua  zen.  Gauregun,  aldiz,  Erronkariko  gazta  gutizia  bat  da,  jatorri-deitura  jaso  zuen  lehena  eta  Nazioartean  ere  ospea  duena.<br \/>Lehen,  ardiak  artegietan  jetzi  eta  borda  edo  etxoletan  egiten  zuten  esnea  eta  gatzagia  landuz.  Aurreko  garaietan  horretarako  erabiltzen  zituzten  lanabesak,  hala  nola  uztaiak,  zortzeak,  kaikuak,  malatsak,  suharria  etab.,  gaur  egun  museoetan  ikusgai  diren  oroigarriak  baino  ezdira.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column  type=&#8221;1_4&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  custom_padding=&#8221;|||&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_sidebar  area=&#8221;et_pb_widget_area_2&#8243;  _builder_version=&#8221;4.24.2&#8243;  _module_preset=&#8221;default&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_sidebar][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erronkaribarren  lanbide  bat  izan  bada,  hori  artzainarena  da.  Duela  milaka  urtetatik  hona,  artzaintza  bizibide  ezezik,  Burgi  eta  Erronkaribarko  herri  guztien  bizigarri  izan  da.Artzainek,  bizkarrekoa  jarrita,  makila  eskuan,  txakurra  lagun  eta  artaldea  alboan  zutela,  gure  lurrak  jendetu  egin  dituzte.  Beren  bizimodua,  janzkera,  artisau-lanak,  gazta  egiteko  moldea\u2026  Historiaurretik  XX.  mendearen  erdialdera  arte  iritsi  dira  ia  aldaketarik  izan  gabe.  Transhumanteak  882.  urtean  Erronkaribarrek  \u201cderecho  de  bardenaje\u201d  delakoa  jaso  zuten,  hau  da,  Bardeara  jotzeko  eskubidea  eta,  horren  ondorioz,  artaldeek  Nafarroako  Erriberako  Errege-Bardeako  larreak  erabiltzen  ahal  dituzten  egu  garaian.  Horretan  laguntzeko,  Nafarroako  Koroak  ebatzi  zuen  iparraldetik  hegoaldera  inoko  bide  bat  egitea  Erronkaribarko  mendiak  eta  Bardeako  larreak  loturik.  Ibilbide  historiko  hori,  Erronkariarren  errege-abelbidea  edo  Altxonbidea  deritzona,  oraindik  erabiltzen  da,  eta  Burgi  zeharkatzen  du.Urte  hartaz  geroztik  urtero  irailaren  hondarrean  ibarreko  artaldeak,  aurrean  eta  atzean  artzainek  zainduta,  ibarra  utzi  eta  Bardeako  larreetara  joaten  dira  elurretatik  itzuri  egiteko.  Eta  hilabeteak  geroago,  maiatzaldean,  berriz  ere  itzultzen  dira  ibarrera  uda  mendiko  larreetan  emateko.  Gaztagileak  Artaldeak  Bardeatik  itzultzen  direnean,  artzain  lanbidearen  bigarren  alderdia  eta  eginbeharra  hasten  da,  hau  da,  gaztagilearena.  Gazta  egitea  berez  esne  soberakinak  alferrik  ez  galtzeko  modua  zen.  Gauregun,  aldiz,  Erronkariko  gazta  gutizia  bat  da,  jatorri-deitura  jaso  zuen  lehena  eta  Nazioartean  ere  ospea  duena.Lehen,  ardiak  artegietan  jetzi  eta  borda  edo  [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":497,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-3683","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3683","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3683"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3683\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16966,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3683\/revisions\/16966"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/497"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}