{"id":3647,"date":"2019-03-13T14:21:39","date_gmt":"2019-03-13T14:21:39","guid":{"rendered":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/lanbideen-herria\/alpargateras-nuestras-golondrinas\/"},"modified":"2024-03-20T09:51:08","modified_gmt":"2024-03-20T09:51:08","slug":"espartingileak-gure-enarak","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/lanbideen-herria\/espartingileak-gure-enarak\/","title":{"rendered":"Espartingileak"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section  fb_built=&#8221;1&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row  column_structure=&#8221;1_4,1_2,1_4&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  background_size=&#8221;initial&#8221;  background_position=&#8221;top_left&#8221;  background_repeat=&#8221;repeat&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column  type=&#8221;1_4&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  custom_padding=&#8221;|||&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_audio  audio=&#8221;https:\/\/almadiasdenavarra.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Espartinagileak-gure-enarak.mp3&#8243;  title=&#8221;Espartingileak&#8221;  _builder_version=&#8221;4.24.2&#8243;  title_font=&#8221;|700||on|||||&#8221;  title_font_size=&#8221;18px&#8221;  hover_enabled=&#8221;0&#8243;  title_font_size_tablet=&#8221;&#8221;  title_font_size_phone=&#8221;20px&#8221;  title_font_size_last_edited=&#8221;on|tablet&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_audio][et_pb_video  src=&#8221;https:\/\/youtu.be\/Szm_EZIxjlI&#8221;  image_src=&#8221;https:\/\/almadiasdenavarra.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Alpargateras-5.jpg&#8221;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_video][et_pb_gallery  gallery_ids=&#8221;3579,3577,3581&#8243;  show_title_and_caption=&#8221;off&#8221;  disabled_on=&#8221;on|on|off&#8221;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  custom_margin=&#8221;||&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][et_pb_column  type=&#8221;1_2&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  custom_padding=&#8221;|||&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>Beltz  jantzita,  urrian  ibarretik  joan  eta  maiatzean  etorri.  Enarak  beren  migrazioan  bezala.  Horregatik,  hain  zuzen  ere,  enarak  deitzen  zitzaien  emakume  gazte  haiei,  ia  neskatxa  baino  ez  zirenei.  Negua  heldu  aurretik,  bai  oinez  bai  zamarien  gainean  ibarrean  goiti  abiatzen  ziren,  lehenik  mendia  igo  eta  ondoren  Maulera  edo  inguruko  beste  herri  batzuetara  joateko,  bertan  espartinak  egiteko  lantegietan  soldata  irabazteko  asmoz.<\/p>\n<p>Eztena  edo  orratza  eskuan,  batzuk  espartzuzko  zoruak  egiten  eta  beste  batzuk  orpoa  eta  punta  josten,  baina  beti  alai  eta  taldean.  Udaberrian  etxera  itzultzen  ziren  udan  etxeko  baratzean  edo  soroetan  jarduteko.<\/p>\n<p>Soldata  frankotan  ordaintzen  zieten,  baina  nazio  batetik  bestera  dirua  eramatea  debekatuta  zegoenez,  dena  salgaiak  eta  produktuak&nbsp;  erosteko  erabiltzen  zuten,  hala  nola,  txokolatea,  erlojuak,  eta  beren  jantzi  erronkariarrak  liraintzeko  ehun  onak  eta  oihal-apaingarriak.<\/p>\n<p>Hori  urtero  gertatu  zen  XIX.  mendearen  erdialdetik  XX.  mendeko  berrogeiko  hamarkadara  arte.<\/p>\n<p>Emakume  haien  kemena,  lana  eta  nekea  aitortu  nahi  dugu  ahaztua  izan  ez  dadin.<\/p>\n<p><strong>Erronkaribarko  espartingileak&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Espartingileek  12  eta  16  ordu  bitarteko  lanaldiak  izaten  zituzten.  Agiri  batzuen  arabera,  espartinak  egiteko  lantegietan  5.000tik  gora  langile  aritzera  iritsi  zen,  gehienak  emakumeak.  1911ko  Mauleko  langileen  zerrenda  batean  933  langile  etorkinen  izenak  agertzen  dira,  horietatik  221  erronkariarrak  ziren  eta  gainerakoak  Aragoikoak.  Urte  hartan  Maulen  beharrean  aritu  ziren  \u201cenara\u201d  haien  artean  77  izabar  zeuden,  41  burgiar,  42  uztarroztar,  25  erronkariar,  21  bidankoztar,  eta  15  gardar.  Haien  adina  15  eta  25  urte  bitartekoa  zen.<\/p>\n<p>Panel  honetan  gogoan  hartu  nahi  izan  ditugu  geure  azken  espartingileak,  besteak  beste:  Servanda  Aznarez  Solanilla  (Fayanas  etxea),  Evarista  Mainz  Lamperez  (Martineta  etxea),  Cirila  eta  Trini  Garate  Ustes  (Aso  etxea),  Micaela  Fayanas  Mainz  (Juan  Babil  etxea),  Felipa  Ezquer  Andreu  (Juan  Grande  etxea),  Maria  Perez  Perez  (Lupercio  etxea),  Juliana  Mina  Iriarte  (Mendibe  etxea).  Eta  horiekin  batera,  Burgin  jaio  izan  baina  herrira  inoiz  itzuli  ez  zirenak.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column  type=&#8221;1_4&#8243;  _builder_version=&#8221;4.16&#8243;  custom_padding=&#8221;|||&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;  custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_sidebar  area=&#8221;et_pb_widget_area_2&#8243;  _builder_version=&#8221;4.24.2&#8243;  _module_preset=&#8221;default&#8221;  global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_sidebar][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beltz  jantzita,  urrian  ibarretik  joan  eta  maiatzean  etorri.  Enarak  beren  migrazioan  bezala.  Horregatik,  hain  zuzen  ere,  enarak  deitzen  zitzaien  emakume  gazte  haiei,  ia  neskatxa  baino  ez  zirenei.  Negua  heldu  aurretik,  bai  oinez  bai  zamarien  gainean  ibarrean  goiti  abiatzen  ziren,  lehenik  mendia  igo  eta  ondoren  Maulera  edo  inguruko  beste  herri  batzuetara  joateko,  bertan  espartinak  egiteko  lantegietan  soldata  irabazteko  asmoz.  Eztena  edo  orratza  eskuan,  batzuk  espartzuzko  zoruak  egiten  eta  beste  batzuk  orpoa  eta  punta  josten,  baina  beti  alai  eta  taldean.  Udaberrian  etxera  itzultzen  ziren  udan  etxeko  baratzean  edo  soroetan  jarduteko.  Soldata  frankotan  ordaintzen  zieten,  baina  nazio  batetik  bestera  dirua  eramatea  debekatuta  zegoenez,  dena  salgaiak  eta  produktuak&nbsp;  erosteko  erabiltzen  zuten,  hala  nola,  txokolatea,  erlojuak,  eta  beren  jantzi  erronkariarrak  liraintzeko  ehun  onak  eta  oihal-apaingarriak.  Hori  urtero  gertatu  zen  XIX.  mendearen  erdialdetik  XX.  mendeko  berrogeiko  hamarkadara  arte.  Emakume  haien  kemena,  lana  eta  nekea  aitortu  nahi  dugu  ahaztua  izan  ez  dadin.  Erronkaribarko  espartingileak&nbsp;  Espartingileek  12  eta  16  ordu  bitarteko  lanaldiak  izaten  zituzten.  Agiri  batzuen  arabera,  espartinak  egiteko  lantegietan  5.000tik  gora  langile  aritzera  iritsi  zen,  gehienak  emakumeak.  1911ko  Mauleko  langileen  zerrenda  batean  933  langile  etorkinen  izenak  agertzen  dira,  horietatik  221  erronkariarrak  ziren  eta  gainerakoak  Aragoikoak.  Urte  hartan  Maulen  beharrean  aritu  ziren  \u201cenara\u201d  haien  artean  77  izabar  zeuden,  [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":497,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-3647","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3647"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16732,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3647\/revisions\/16732"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/497"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/almadiasdenavarra.com\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}